Dạo này đọc những thông tin về quy hoạch Thủ đô, tôi chợt nghĩ rằng sớm hay muộn những thay đổi đó cũng sẽ ảnh hưởng tới mình và rất nhiều người. Nếu một ngày nào đó ngôi nhà của mình nằm trong khu vực phải giải phóng mặt bằng và buộc phải chuyển đi, chúng ta sẽ nên chuyển đến đâu để có được một thế đất tốt theo quan niệm của cổ nhân và kinh nghiệm dân gian Việt Nam?
Bài viết này chỉ là những suy đoán cá nhân của tôi, kết hợp giữa một chút lịch sử, địa lý, quy hoạch và phong thủy cổ truyền. Nếu bạn thấy hợp lý thì đọc chơi, còn nếu thấy chưa đúng thì chúng ta cùng tranh luận để mở mang tầm mắt.
Muốn hiểu Hà Nội hôm nay, có lẽ phải quay lại hơn 2.000 năm trước.  Trong lịch sử hình thành nhà nước cổ ở miền Bắc Việt Nam, Cổ Loa là một vùng đất đặc biệt. Theo sử liệu truyền thống, sau khi Thục Phán An Dương Vương thống nhất Âu Việt và Lạc Việt, Cổ Loa được chọn làm kinh đô của nước Âu Lạc vào khoảng thế kỷ III–II trước Công nguyên.
Điều thú vị là Cổ Loa không nằm ở một vùng núi hiểm trở, mà nằm giữa đồng bằng, gần hệ thống sông ngòi và các tuyến giao thông thủy quan trọng. Thành được xây dựng với nhiều vòng lũy uốn lượn, kết hợp với địa hình và sông nước tự nhiên, tạo thành một hệ thống phòng thủ rất đặc biệt.
Nếu nhìn bằng con mắt hiện đại, đây là một lựa chọn có tính toán về quân sự, giao thông và kiểm soát đồng bằng. Nhưng nếu nhìn bằng con mắt của người xưa, Cổ Loa lại có một vẻ đẹp khác, thành , đất, sông, nước gắn với nhau thành một chỉnh thể.
Tôi không dám khẳng định Thục Phán, tộc trưởng Âu Việt sinh sống ở vùng Cao Bằng khi về đồng bằng  vùng đất của tộc Lạc Việt đã xây thành theo đúng hệ thống phong thủy Hán như chúng ta hiểu ngày nay, bởi điều đó không có đủ chứng cứ. Nhưng rõ ràng người xưa đã rất coi trọng địa hình, nguồn nước và khả năng phòng thủ khi lựa chọn nơi đóng đô.
Hơn 1.000 năm sau, một vị vua khác lại đứng trước một bài toán tương tự. Năm 1010, Lý Thái Tổ quyết định rời Hoa Lư, dời đô ra thành Đại La và đổi tên thành Thăng Long.
Điều đáng chú ý là Lý Thái Tổ không chọn bờ đông sông Hồng đất Cổ Loa. Ông chọn Đại La nằm ở phía Tây Nam của sông Hồng, chính là khu vực trung tâm Hà Nội ngày nay để lấy con sông làm tuyến phòng thủ chống phương Bắc.
Và nếu đọc Chiếu dời đô, chúng ta sẽ thấy cách Lý Thái Tổ lựa chọn kinh đô có một logic rất đáng nể. Ông không chỉ nhìn vào một mảnh đất đẹp, mà nhìn cả một vùng đất. Đại La có địa thế rộng, bằng phẳng, cao ráo, ít bị ngập lụt, nằm ở vị trí giao hội của đường thủy và đường bộ, thuận lợi để trở thành nơi hội tụ của bốn phương. Ông dùng hình ảnh “rồng cuộn hổ ngồi” để mô tả địa thế của vùng đất này.
Nói theo ngôn ngữ ngày nay, Lý Thái Tổ đã nhìn thấy một điều rất quan trọng, một thủ đô muốn tồn tại hàng nghìn năm không chỉ cần đất đẹp, mà phải nằm ở nơi giao hội của dân cư, giao thông, sông nước và kinh tế.
Và có lẽ đây cũng chính là điểm thú vị nhất khi chúng ta nhìn lại Hà Nội hiện nay. Nếu nhìn bằng phong thủy cổ, chúng ta thường nói đến Tả Thanh Long , Hữu Bạch Hổ, Huyền Vũ, Chu Tước, Minh đường và thế tụ thủy.
Nhưng phong thủy cổ không đơn giản là cứ bên Đông là Thanh Long, bên Tây là Bạch Hổ. Quan trọng nhất vẫn là thế đất và thế nước của từng khu vực.
Người xưa thường thích một thế đất mà phía sau có chỗ dựa, phía trước có minh đường rộng, hai bên có thế cân bằng, còn dòng nước thì đến có tình, ôm lấy đất rồi mới đi, chứ không phải nước chạy thẳng, xung thẳng vào rồi bỏ đi.
Bởi vậy khi nhìn sông Hồng, tôi nghĩ không nên chỉ hỏi “bờ Đông hay bờ Tây tốt hơn?” Câu hỏi thú vị hơn phải là đất nằm ở đâu trong thế uốn của dòng sông? Nó nằm ở phía trong hay phía ngoài một khúc cong? Dòng nước có xu hướng ôm lấy mảnh đất hay quét qua rồi rời đi?
Phía trước có khoảng không đủ rộng để tạo thành minh đường hay không? Phía sau có thế đất làm chỗ dựa hay không? Hai bên có tạo được thế cân bằng Thanh Long , Bạch Hổ hay không?
Nếu hội đủ những yếu tố đó thì một mảnh đất ven sông có thể tạo thành một thế tụ thủy, và theo quan niệm phong thủy truyền thống đó thường được xem là một thế đất đẹp.
Và chính từ đây năm từ năm 2009 tôi bắt đầu chú ý đến 2 vùng đất Cổ Loa Đông Anh và Long Biên,Gia Lâm để quyết định chuyển cả gia đình tới khu vực này sinh sống. Tuy nhiên Cổ Loa khi đó chưa phát triển, chỉ có mảnh đất “Long Beach”. Long Biên là nơi đẹp nhất để có thể sinh sống và đầu tư sinh lời. Điều đó đã được chứng minh trong vòng 17 năm qua. Mảnh đất tôi mua để làm nhà đã tăng giá 10 lần so với ngôi nhà cũ bán đi giờ mới chỉ tăng giá 3 lần.
Khi Vinhome Cổ Loa được bán năm 2024, ít nhất 2 tôi định “dời đô” từ Long Biên sang Cổ Loa nhưng bất thành vì giá đất anh Vượng “đánh lên tầm cao quá” không với được. Nhưng nếu có cơ hội tôi vẫn chuyển nhà lần nữa từ Long Biên sang mảng đất này vì một niềm tin thế hệ sau sẽ phát triển thuận lợi và tốt hơn thế hệ tôi đã làm.
Nếu chỉ nhìn vào trung tâm lịch sử của Thăng Long, chúng ta thấy vùng đất phía Tây Nam sông Hồng đã có hơn 1.000 năm lịch sử với vai trò trung tâm chính trị của quốc gia.
Nhưng nếu mở rộng tầm nhìn ra toàn bộ không gian Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ, câu chuyện lại trở nên khác. Cổ Loa nằm ở phía Bắc sông Hồng, tại một vùng đất có lịch sử đô thành hơn 2.000 năm.
Long Biên, Gia Lâm cũ nằm ở phía Đông sông Hồng, ngay bên một trong những trục giao thông tự nhiên quan trọng nhất của Hà Nội, kết nối khu vực trung tâm với phía Đông và Đông Bắc.
Hai khu vực này có một điểm chung rất đáng suy nghĩ đều nằm trong không gian sông nước của đồng bằng sông Hồng, nhưng đồng thời lại nằm ở những vị trí có khả năng kết nối các vùng phát triển lớn xung quanh Hà Nội.
Nếu nhìn bằng phong thủy cổ, những đoạn sông Hồng uốn cong và tạo ra các vùng đất được dòng nước bao bọc lại càng trở nên thú vị. Trong cách nhìn của cổ nhân, nước không chỉ là tài nguyên mà còn là biểu tượng của sinh khí và sự tụ hội.
Tôi đặc biệt thích cách người xưa nhìn một vùng đất không nhìn nó như một mảnh đất độc lập, mà nhìn cả núi,sông, hồ, đường đi, dân cư, thành quách như một cơ thể thống nhất.
Có lẽ đó cũng là lý do tại sao những vùng đất từng được lựa chọn làm kinh đô trong lịch sử thường không phải là những nơi “đẹp” theo nghĩa đơn giản.
Chúng phải đẹp về địa hình, thuận về giao thông, có nước, có đất, có khả năng phòng thủ và quan trọng nhất là có khả năng thu hút con người.
Vì vậy, nếu một ngày nào đó ngôi nhà của bạn nằm trong khu vực phải giải phóng mặt bằng và bạn buộc phải chuyển đi, có lẽ cũng không nên chỉ nghĩ đó là một điều đáng tiếc. Nếu được lựa chọn lại, tôi sẽ không chỉ nhìn vào giá đất hiện tại. Tôi sẽ nhìn vào lịch sử của vùng đất, thế sông, thế đất, giao thông và quy hoạch tương lai.
Tôi khuyên các bạn quan sát những khu vực như Cổ Loa, Đông Anh, Long Biên, Gia Lâm, rồi đi sâu hơn vào từng vị trí cụ thể để tìm những nơi vừa có thế đất đẹp, vừa có khả năng trở thành những trung tâm mới của Hà Nội thay vì chọn những khu vực phía Tây phía Nam, Bắc Hà Nội các bạn ạ.
Bởi một vùng đất có lịch sử hàng nghìn năm, có sông nước bao quanh, có giao thông hội tụ và đang nằm trong quá trình mở rộng đô thị thì dù có tin vào phong thủy hay không, về mặt địa lý và kinh tế cũng đáng để quan tâm để ở, kể cả vùng đất xã Thư Lâm đang là điểm đến của nhiều điểm giải phóng mặt bằng trong tương lai, lại là xã phường duy nhất ở Hà Nội được chọn để xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa. Cho dù quyết định này được cho rằng mang yếu tố chính trị và hơi khôi hài. Nhưng tôi lại tin trong tương lai nó là khu vực đẹp nhất Hà Nội cùng với vùng Cổ Loa hiện tại.